Pierwszy drewniany kościół św. Rocha – opiekuna chroniącego przed morowym powietrzem – został wzniesiony na podpoznańskim Miasteczku (dzisiaj Święty Roch) 12 lipca 1628 roku. Miał być świątynią parafialną, ale ubodzy mieszkańcy przedmieścia nie byli w stanie samodzielnie jej utrzymać. W 1658 roku opiekę nad kościołem przejęli zatem franciszkanie i to oni go odbudowali po wielkim pożarze w 1747 roku. Od tego czasu świątynia nosiła podwójne wezwanie – św. Rocha i św. Floriana. Po kasacie zakonu Franciszkanów przez władze pruskie na początku lat 30. XIX wieku stopniowo podupadała, by ostatecznie utracić samodzielność i w kolejnym dziesięcioleciu stać się kościołem filialnym parafii św. Jana Jerozolimskiego na Komandorii. Status parafialny przywrócono świątyni dopiero w 1937 roku. Szachulcowa budowla była już wówczas w bardzo złym stanie, a przede wszystkim nie odpowiadała potrzebom rozrastającej się parafii – mogła pomieścić zaledwie 500 osób, a liczba wiernych sięgała niemal 6 tys.
Projekt nowego kościoła przygotował architekt Franciszek Morawski, a jego realizację powierzono Antoniemu Hopplowi, właścicielowi firmy budowlanej z Rataj. Budowa wymagała ogromnego zaangażowania parafian, którzy organizowali zbiórki, kiermasze, konkursy i amatorskie przedstawienia teatralne, z których dochód przeznaczano na budowę świątyni. Prace rozpoczęto w czerwcu 1938 roku, 22 sierpnia tego roku poświęcono kamień węgielny, ale kościoła nie udało się ukończyć do wybuchu II wojny światowej. W czasie okupacji w świątyni znajdował się magazynu niemieckich mundurów. Walki o Poznań w 1945 roku nie oszczędziły budowli – zawaliła się część dachu nad prezbiterium, zniszczeniu uległy sklepienia i górna partia wieży. Tragiczny los spotkał też stary kościół - systematycznie dewastowany i wykorzystywany jako składnica figur dewocyjnych ostatecznie spłonął na początku 1945 roku.
Już w lipcu 1945 roku firma Antoniego Hoppla wróciła na plac budowy. Do 1946 roku odtworzono bryłę nowego kościoła (nabożeństwa odprawiano w tym czasie w nieodległej kaplicy sióstr Serafitek), ale prace nad wystrojem wnętrza trwały do połowy lat 50. XX wieku. W świątyni umieszczono nieliczne ocalałe elementy wyposażenia dawnego osiemnastowiecznego kościoła, m.in. fragmenty ołtarzy bocznych św. Rozalii i św. Floriana. Dzięki staraniom proboszcza Stefana Czemplika parafia otrzymała organy przeniesione ze zboru ewangelickiego w Osiecznej oraz dzwony ze świątyń ewangelickich w Kościanie i Poznaniu (dawny zbór przy ul. Ogrodowej). W latach 60. XX wieku kościół wzbogacano o nowe witraże, a w 1987 roku na wieży zawieszono trzy nowe dzwony upamiętniające patrona świątyni, 50-lecie odnowienia parafii oraz drugą pielgrzymkę papieża Jana Pawła II do Polski.
Paweł Michalak
