Dawno temu tereny dzisiejszego Dębca porastała tysiącletnia puszcza dębowa, która chroniła i żywiła mieszkańców pradziejowych i średniowiecznych osad. Na początku XVIII wieku między Luboniem i Wildą stanął folwark zwany Dębczynem lub Dąbczynem, a wokół niego powstała wieś, w której żyli i pracowali najpierw chłopi polscy, a po wyludnieniu wsi przez zarazy i wojny – osadnicy przybyli z Bambergu. Wbudowali swoje domy wzdłuż dzisiejszej ul. 28 Czerwca 1956 r. i szybko zasymilowali się z miejscową ludnością. W 1925 roku wieś przyłączono do Poznania. Krótko po II wojnie światowej Dębiec stał się wielkim placem budowy. Największa wówczas poznańska fabryka, Zakłady im. Hipolita Cegielskiego, postanowiła na dębieckich polach zbudować osiedle mieszkaniowe dla swoich pracowników. Pod koniec lat 40. zaczęły tu wyrastać bloki utrzymane w obowiązującym wówczas, socrealistycznym stylu. Gdyby ta tendencja w architekturze dzielnicy się utrzymała, Dębiec byłby drugą Nową Hutą, jednym z najciekawszych założeń urbanistycznych w Polsce. Do dzisiaj budynki stojące w najbliższym sąsiedztwie ul. 28 Czerwca 1956 r. zachwycają bogatym detalem architektonicznym – krenelażami, wydatnymi gzymsami, pilastrami, łukowymi przejazdami bramnymi i wysokimi oknami. Potem było już niestety gorzej – zabrakło pieniędzy i materiałów budowlanych. Kolejne dębieckie domy mają już znacznie uproszczone elewacje i są pozbawione tych interesujących detali, które charakteryzują początkową zabudowę osiedla.
Dzisiaj Dębiec, leżący na peryferiach Poznania, choć znacznie się do miasta zbliżył dzięki biegnącej wzdłuż jego południowych granic autostradzie, zachował urok zielonego, spokojnego miasteczka, w którym świetnie się mieszka, do którego chętnie się wraca i w którym nadal istnieją silne więzi sąsiedzkie, bo niemal w każdej rodzinie ktoś kiedyś pracował w Cegielskim. Słynny dla reszty Poznaniaków Kuniec Dymbiec, jak informował pasażerów motorniczy tramwaju, wjeżdżając na pętlę przy ul. Opolskiej, to dla dębczan początek – dom, dzieciństwo, podwórko, łyżwy na Grundeli w Dębinie, przedszkole i szkoła.
Danuta Książkiewicz-Bartkowiak
