Izba Rzemieślnicza w Poznaniu, instytucja zrzeszająca i integrująca rzemieślników, powstała w 1900 roku. Po odzyskaniu niepodległości Polacy przejęli z rąk niemieckich rządy w Izbie i poszli dalej – zbudowali dla swoich członków imponującą siedzibę. Wojna brutalnie obeszła się z rzemieślnikami i ich wspólnym domem – przedsiębiorców pozbawiono majątków i wysiedlono, a budynek uległ zniszczeniu w czasie walk o Poznań w 1945 roku. Po wojnie część rzemieślników wróciła i rozpoczęła odbudowę swoich zakładów. Z gruzów w ciągu kilku lat podniesiono też gmach Izby. Do sławetnej bitwy o handel rozpętanej przez ministra Hilarego Minca pod koniec lat 40. XX w. rzemiosło w Poznaniu miało się nadzwyczaj dobrze – w 1948 roku samorząd rzemieślniczy zrzeszał ponad 20 tys. zakładów, w których pracowało ponad 40 tys. osób. Drobni wytwórcy byli często jedynymi, którzy mogli zaspokoić liczne potrzeby powojennych poznaniaków, zważywszy, że maszyny i urządzenia większości dużych fabryk wywiozła Armia Czerwona. Rzemieślnicy produkowali praktycznie wszystko, od zabawek przez odzież po maszyny i urządzenia, a swoje wyroby prezentowali na wystawach organizowanych w Domu Rzemieślniczym i na Targach Poznańskich.

W latach 50. wszystko się skończyło, nadeszły trudne czasy dla rzemiosła, które tryumfalnie odrodziło się dopiero po 1989 roku, a w Poznaniu uczyniło to w sposób spektakularny. Inne miasta długo jeszcze goniły poznańskich kupców na drodze do prywatyzacji sklepów i zakładów.

W CYRYLU prezentujemy najstarsze archiwalia rzemieślnicze – ponad sto świetnych zdjęć i dokumentów w trzech zbiorach. Pierwszy pokazuje gmach Izby, jego budowę i powojenną odbudowę, drugi – wystawy rzemiosła w gmachu Izby i na MTP, trzecia – różne dokumenty i fotografie z działalności instytucji. Już wkrótce kolekcja powiększy się o kolejne materiały. Izba Rzemieślnicza, najmłodszy partner CYRYLA, właśnie mobilizuje swoich archiwistów.

 

Danuta Bartkowiak