Klub „Od nowa” rozpoczął działalność 23 listopada 1958 roku w kamienicy przy ul. Wielkiej na Starym Mieście (wcześniej funkcjonowała tam otwarta na fali przemian 1956 roku studencka klubokawiarnia Nawojka). „Od nowa” miała być miejscem wymiany poglądów, dyskusji i prezentacji twórczości młodych pisarzy, poetów, publicystów, malarzy, rzeźbiarzy, architektów i muzyków. Wielka popularność, jaką cieszył się klub wśród studentów i młodej inteligencji, i jego późniejsze znaczenie pokazały, że to zamierzenie udało się zrealizować.

Władze „Od nowy” zapraszały na spotkania i prelekcje wybitnych twórców, aktorów i reżyserów. W klubie działały zespoły teatralne i kabarety, odbywały się Turnieje Jednego Wiersza towarzyszące Poznańskiej Jesieni Poetyckiej zainicjowanej przez poznańska grupę literacką "Wierzbak", tu debiutowała grupa poetycka „Próby” z Ryszardem Krynickim i Stanisławem Barańczakiem, a także prezentowali się młodzi jazzmani: Krzysztof Komeda, Jan Ptaszyn Wróblewski, Jerzy Milian, Włodzimierz Nahorny i Tomasz Stańko. Z inicjatywy Roberta Satanowskiego w klubie rozpoczęło działalność Towarzystwo Przyjaciół Opery. Z „Od nową” wiążą się nazwiska tak ważnych dla kultury Poznania osób, jak: Tadeusz Dębski, Jacek Juszczyk, Ryszard Danecki, Stefan Mroczkowski, Adam Kochanowski, Sławomir Pietras, Eugeniusz Mielcarek i Zbigniew Osiński.

7 listopada 1964 roku wystawą Jana Berdyszaka i Janusza Bersza zainicjowano otwarcie w piwnicy klubu Galerii odNOWA, której kierownikiem został Andrzej Matuszewski, współzałożyciel awangardowej Grupy „R-55”. Galeria promowała nowatorskie tendencje w sztuce. Matuszewski pokazywał, że sztuka to nie tylko obraz wiszący na ścianie czy rzeźba, ale również zdarzenie, spektakl, instalacja. Najbardziej spektakularnymi wydarzeniami były wystawy: Juliana Boss-Gosławskiego, Włodzimierza Borowskiego, Jarosława Kozłowskiego, Andrzeja Matuszewskiego oraz niezwykła prezentacja „Pojęciokształty” Stanisława Dróżdża. Fotograficzne relacje z tych i wielu innych wystaw i spotkań w galerii można obejrzeć w prezentowanej kolekcji. To kolejny zbiór zdjęć ukazujących bogate życie kulturalne studenckiego Poznania w latach 60. XX wieku.

Działalność klubu i galerii w lokalu przy ul. Wielkiej zakończył Bal Agonalny zorganizowany 29 sierpnia 1970 roku.

 

Magdalena Grzelak-Grosz